De Institutie

Onderwerpen

didache, Calvijn
(deze informatie is verouderd, zie bij onderwerp Calvijn, Johannes voor actuele software)

 

M. Aangeenbrug

Al enkele jaren geleden is bij de stichting Reformatica het programma Didachè uitgebracht. Het is goed af en toe het bestaan van de eigen programmas weer eens onder de aandacht te brengen omdat blijkt dat verschillenden enthousiast met dit programma werken en anderen er nauwelijks vanaf weten.
De institutie is een levenswerk van Johannes Calvijn dat vandaag aan de dag nog steeds in de belangstelling staat. er staat zoveel in dat iedere keer weer gezocht en herlezen moet worden wat Calvijn over bepaalde thema's schreef. Door de digitale toegang is het nu veel makkelijker om bijvoorbeeld te zoeken niet alleen hoe over een onderwerp geschreven wordt in een hoofdstuk dat specifiek daarover gaat, maar ook te zoeken of hij in andere hoofdstukken - en dus in een andere context - daar nog weer op terug komt. Gezocht wordt steeds op trefwoorden, die samengesteld zijn uit een database die alle woorden uit de institutie bevat. Er is heel wat werk verzet voordat een en ander gereed was. De digitale versie van de Institutie kwam tot stand door de bereidwillige medewerking van een type- en correctiegroep onder leiding van ds. C. van de Worp te Ede. In eerste instantie werden 50 bladzijden door de deelnemers ingetypt. Wanneer deze gereed waren, werden ze aan één van de andere leden van de groep ter correctie doorgegeven.
Voordat de tekst geheel aanwezig was verstreek ongeveer twee jaar. Hierna vond nog verdere correctie en aanpassing plaats door de programmeur dhr. A..M. den Toom en dhr. D. v.d. Weerd. De totale duur van alle voorbereidingen inclusief het programmeren van de software bedroeg ruim 3 jaar!


Kinderdoop

Het programma is een eenvoudig programma dat bestaat uit drie diskettes die op simpele wijze geïnstalleerd worden door vanaf de a-prompt setup te draaien of onder Win95 uitvoeren / a:\setup in te geven. Na de vraag in welk directory u de bestanden wilt worden de diskettes gekopieerd en kan het programma gestart worden (vanuit directory waar programma staat didache.exe aanklikken). Het programma werkt zo eenvoudig dat het nauwelijks een beschrijving nodig heeft. Vanuit het hoofdscherm zijn vier mogelijkheden prominent aanwezig (waarvan er twee de kern bieden): zoeken, lezen, sluiten en help. Vanuit de knop 'lezen' komt u in een overzicht van de indeling van de institutie in boeken, en hoofdstukken. U kunt een hoofdstuk direct opzoeken en op scherm lezen. Vanuit dit leesscherm kan ook gekopieerd worden naar een klembord en dus naar een tekstverwerker. Daarmee kunnen stukken tekst uit de institutie direct overgenomen worden in de tekst. In de meeste gevallen zal het programma gebruikt worden om eerst te zoeken naar bepaalde informatie, men kiest dan vanuit het hoofdmenu 'zoeken'.
Een nadeel van het programma is dat wel vanuit het hoofdmenu naar zoeken of lezen gesprongen kan worden, maar niet terug naar het hoofdmenu. Weliswaar kan men vanuit 'zoeken' naar lezen of sluiten, maar vanuit lezen kan men niet naar zoeken. Daar is de volledige integratie van alle onderdelen niet correct uitgevoerd.
Dat neemt niet weg dat het sterkste onderdeel, zoeken, wellicht het meest en het nmeest effectief gebruikt zal worden. Met voornoemd nadeel heb ik zelf nog geen problemen gehad.

Vanuit de optie 'zoeken' komt men in een venster waarin drie selectievensters aanwezig zijn gekoppeld door het &-teken. In elk van die drie vensters kan men nu woorden opgeven. En ook meer dan één. Een voorbeeld: We zoeken wat Calvijn schrijft over de kinderdoop. In het eerste venster geven op dat we onder de 'D' willen zoeken. We typen de rest van het woord 'doop' in of scrollen door de lijst en klikken 'doop' aan. Dat er variaties zijn op dit woord zien we direct in de lijst en daarom dubbelklikken we ook op de woorden doopte, doopt, doopten maar vast aan. Vervolgens -nog steeds in het eerste venster - klikken we ook op 'gedoopt' en varianten. We nemen er ook kinderdoop nog maar bij. 108 scores zijn nu gevonden.
In venster 2 klikken we op de 'K' en vervolgens maken we er 'kinderen' van. Ook de keuze 'kind' wordt nog aangeklikt en het aantal keuzes is beperkt tot 38. Maar nog steeds erg veel om door te lezen...
Overigens moet ook hier een nadeel worden genoemd: weliswaar heb ik nu een lijst van alle hoofdstukken waarin beide woorden voorkomen, maar het kan zijn dat de woorden binnen zo'n hoofdstuk mijlenver uit elkaar staan en geen onderling verband vormen. Bij dit soort specifieke zoekacties zijn dan nog meer keuzes nodig. Aangezien we naar schrijven over de kinderdoop zoeken, mogen we er vanuit gaan dat in dat verband ook over de volwassen(en) gesproken wordt. In het derde venster hebben we nu de mogelijkheid de keuze nog verder uit te breiden. Doen we dat dan blijven er uiteindelijk nog 8 hoofdstukken over waarin over dit thema geschreven wordt. En daarmee is de keuze zodanig verkleind dat we nu kunnen overgaan tot het lezen, door de gevonden hoofdstukken (met titel op het scherm vermeld) aan te klikken.


Tenslotte

Wat me wel opvalt is dat ondanks het type- en controlewerk er nog wel enkele kleine foutjes zijn aangetroffen. Die werken niet storend maar geven toch als resultaat dat een bepaald woord dan net niet gevonden wordt. Overigens, als er maar één letter verschil is, ziet men in de lijst met alle woorden al direct dat er nog een woord is, net iets anders getypt maar met dezelfde strekking. Gelukkig zijn het maar zeldzame keren dat dit voorkomt.
We zien dat het programma grote mogelijkheden biedt om de institutie te onderzoeken. Er is veel werk voor verzet door vrijwilligers, een niet al te duur programma stelt ons in staat om de institutie vakkundiger en vaker te gebruiken dan wellicht gebeurt als we steeds de boeken zelf moeten raadplegen en bij wat meer specifieke zoekacties (bovenstaand voorbeeld is wellicht nog wat te algemeen) niet weten waar te beginnen. Daarom nog steeds een aanbevolen programma voor f 59,90 (begunstigerprijs).

 

Links

Artikel 2002-4: CD-Rom Institutie

(indexed)
 
       
Contents / Inhoud © 1998 - 2003 St. Reformatica