Preekboekje met Fineprint

Geen plak- en knipwerk

Prekenmakers, maar ook liturgieopstellers of gewoon producenten van veel papier in een gemeente, opgelet! Een prettig en correctwerkend programma kan veel ergernis en plak- en knipwerk uit handen nemen, kan zorgen dat niet de onnodige vele A4-tjes verspreid moeten worden voor de nodige commissies, terwijl het met minder kan. Of dat een mooi tekstblad even zonder plaatjes en zonder kleur wordt uitgeprint. In de pastorie van Oene weten ze er van mee te praten en we laten de predikant aldaar aan het woord.

Vroeger...

Ik denk niet dat ik teveel zeg, wanneer ik stel dat veel van onze predikanten-lezers de computer voornamelijk gebruiken voor het maken van preken. Daarvoor is het inderdaad een zeer waardevol instrument. Je kunt gewoon beginnen met schrijven en later de tekst redigeren, door hele stukken tekst op een andere (betere) plaats te zetten. Verder komen de preken netjes uit de printer en is het probleem van vroeger – dat je je eigen handschrift niet kon lezen – voorbij. Verder kun je het lettertype van de tekst aanpassen aan je behoefte. Op één punt schijnt de computer-preek echter wel de mindere van de geschreven versie. Vroeger had je van die mooie boekjes in A5-formaat, die je – al dan niet gestoken in een soms leren omslag – heel discreet mee kon nemen, de kansel op. Tegenwoordig moet je met een aantal grote A4 vellen de "stoel" op of met een nog groter aantal kleine A5-jes, die je met een paperclip of nietje aan elkaar hecht, om ze vervolgens op de kansel één voor één af te werken. Met het gevaar dat ze door elkaar komen liggen, of door een onverwachte beweging naar beneden fladderen. Wees eerlijk: echt werken doet het niet, en mooi is het evenmin. Gelukkig is daarvoor een oplossing.

Preken met Wordperfect...

Die mogelijkheid was er allang.... Collega Kleiberg maakte mij – ruim 6 jaar geleden – er opmerkzaam op, dat je in Wordperfect bepaalde instellingen kon kiezen zodat je een A4-tje veranderde in een A5-je. In Wordperfect 9 werkt het zo: "Paginainstelling" -> "A4-liggend" kiezen, en vervolgens bij "Marges/indeling" -> "onderverdelen" aanklikken.) Keurig verdeelt het blad zich dan in tweeën. Je typt je tekst in. Wanneer je vervolgens bij "Afdrukken" – kies voor het tabblad "Dubbelzijdig afdrukken" en dan "Afdrukken als boekje" aanklikt, krijg je een prachtig resultaat. Keurig drukt hij naast pagina 1 pagina 16 af (gesteld dat je document 16 A5-jes groot is). En vervolgens pagina 3-14; 5-12; 7-10; Daarna keer je de zaak om en de printer drukt af: 2-15;4-13; 6-11; 8-9. Wanneer je de bladen (4 A4-tjes dubbelzijdig) nu aan elkaar niet (met een nietmachine met lange arm), krijg je een prachtig boekje. Een zwarte omslag niet je erbij in, en je hebt een keurig prekenboekje. Etiketje erop en 't is nog mooier dan vroeger.

...en met Word?

Nu is het een feit – we kunnen het betreuren of niet, maar het is niet anders – dat Wordperfect niet meer zo algemeen gangbaar is als vroeger. Vrijwel iedereen werkt met Word. En sommige werken met andere programma's als StarOffice of Microsoft Works. Hoe moet je dan prekenboekjes maken? De oplossing is nog eenvoudiger. Alleen heb je wel een hulpprogrammaatje nodig. Het heet Fineprint. En het voldoet uitstekend voor prekenboekjes en ander A5-prints (zoals liturgieën) en voor nog veel meer. En het is helemaal compatibel met Word en met alle andere Windows-tekstverwerkers (ook WordPerfect).

Fineprint: proefversie

Hoe werkt Fineprint? Eerst het volgende. Fineprint is geen freeware/shareware. Je moet het dus kopen. Het kost $39,95 (ongeveer € 40), maar voor wie het veel gebruikt, hoeft dat geen probleem te zijn. Wat echter een enorm voordeel is: je kunt Fineprint eerst uitproberen in een beperkte proefversie. Die kun je downloaden. Alleen: je kunt dan slechts boekjes maken van 8 A5-jes. Als je het gebruikt voor preken en je hebt normaal 16 A5-jes (= 4x A4 dubbelzijdig), worden je preken dus voor de helft korter. Of dat aan te bevelen is… Maar je kunt zo wel kijken of het programma je wat lijkt.

Filosofie

Hoe werkt nu Fineprint? Ik kreeg de suggestie om Fineprint te gaan gebruiken van een Baan/Invensys-ingenieur (in dat concern werken ze er heel veel mee) en die vertelde me ongeveer het volgende; Fineprint is een virtuele printer. Hij stelt zich tussen je document en je eigenlijke printer. Daardoor worden alle printopdrachten via Fineprint aangestuurd, en kun je dus al je prints anders opmaken dan ze waren, zonder dat het oorspronkelijke document verandert. Dit klinkt ingewikkeld, maar het werkt werkelijk heel simpel. Je installeert Fineprint en dan wordt gevraagd of Fineprint je standaardprinter moet worden. Je kiest "ja" en voortaan worden alle prints via Fineprint gestuurd naar je printer en krijg je eerst dit scherm te zien. Dus altijd een printvoorbeeld. Makkelijk, dan zie je meteen of het allemaal goed gaat.

Verschillende opties

Het Fineprint menu heeft verschillende opties:

• Bypass (als je dit aanvinkt, gebeurt er niets. De opmaak van je print blijft zoals hij was).
• 1 up: de orginele print wordt vergroot zodat hij je pagina maximaal vult)
• 2 up: Fineprint voegt pagina 1 en 2 samen zodat ze op één A4-tje kunnen. Deze optie is heel handig omdat veel papier (en inkt) verknoeid wordt door dingen heel breed af te drukken. Heel vaak druk ik 2 A4-tjes nu op 1 A4-tje af.
• 4 up: Idem, maar nu wordt het document 4x verkleind.
• 8 up: nu wordt het document 8x verkleind.
• Booklet: Dit is - voor mij althans - het interessantst. Want nu maakt Fineprint van je tekst automatisch een boekje. Door 1-16; 3-14 etc. te printen en vervolgens te vragen(!) of je de zaak omkeert zodat hij 2-15; 4-13 etc. gaat printen.

Nog meer extra's

Fineprint heeft nog een aantal leuke opties. Kies je het tabblad Stationery dan kun je een standaardblad kiezen, dat sommige printacties iets extra's geeft. Bijvoorbeeld kun je permanent of af en toe een watermerk gebruiken, of de aanduiding "Draft" (zelf te wijzigen) gebruiken als deze print nog niet je definitieve versie is. Of je kunt een standaardbriefhoofd toevoegen, zodat je in het vervolg slechts je hoeft te concentreren op de tekst van je brieven. Wie een modem heeft en faxsoftware kan bij "Printer" (beginscherm onderaan) ook zijn faxsoftware aangeven, en dan wordt alles niet geprint maar gefaxt. Kortom dit programma heeft – naast het boekje-formaat – heel veel in huis.

Concreet

Hoe maak je nu concreet een preek. Persoonlijk doe ik dit door een Word-sjabloon te gebruiken dat ik "preeksjabloon" heb genoemd. Dit is standaard ingesteld op A5. Het heeft ook een standaard kopregel, waarin de gegevens van de preek staan (bestandsnaam). Vervolgens type ik ongeveer 16 A5-jes vol. Ik geef dan de opdracht "Print" met Fineprint als standaardprinter, klink in het Fineprint menu "Booklet" aan, en de zaak komt er keurig uitrollen. Omslag erom, nieten en klaar is Kees!

Liturgieën

Dat deze procedure ook uitstekend werkt voor het maken van liturgieën, is duidelijk. U zult de liturgiemaker in uw gemeente met dit programmaatje een zeer grote dienst bewijzen. Hij/zij kan gewoon typen in Word en de zaak komt er toch keurig netjes uit. Dat daarnaast Fineprint andere voordelen kent: het verkleind uitprinten van tekst via alle Windowstoepassingen (ook bijvoorbeeld via Online Bible of Logos-software, MS Excel, etc.) is een extra reden dit programma aan te schaffen en veelvuldig te gaan gebruiken. Overigens zijn er al bij de proefversie een keurige handleiding in PDF-formaat.

Compatible

Het programma draait onder Windows 95 (niet getest), Windows 98 en 2000 en levert ook bij Windows XP geen problemen op (getest). Als u tot de aanschaf overgaat, is misschien het volgende van belang. Nadat u een testversie gedownloaded heeft (en gebruikt) gaat u naar het tabblad "Information" en klikt u vervolgens door naar http://www.fineprint.com/. Daar meldt u dat u het programma wilt kopen. U geeft uw creditkaartnummer (blijft geheim) en binnen een paar minuten hebt u via uw e-mail een toegangscode (waarmee u de beperkingen opheft) en een betalingsbewijs.

Contents / Inhoud © 1998 - 2003 St. Reformatica