III 1521-1530 Consolidatie van de Hervorming

1521	Loci Communes (hoofdbegrippen) Door Philippus Melanchton (Schwarzert),1497-1560. Dit is de eerste protestantse dogmatiek; praedestinatieleer. Melanchthon is de zoon van een wapensmid te Bretten in de Paltz. Humanist. Professor in het Grieks in Wittenberg. Geestelijk lied Eigen liederen van Luther.

Invloed van de Hervorming in veel landen, ook in de Nederlanden:

1523	De eerste martelaren Hendrik Vos en Johannes van Esschen op de markt in Brussel verbrand (Augustijnen!) Het edict van Worms was reeds in 1522 onuitvoerbaar wegens de oorlogen van Karel V met Frankrijk en Turkije; de keizer verkeerde geruime tijd buiten Duitsland. Luther had veel steun van de drie keurvorsten van Saksen: Frederik de Wijze, Johan de Standvastige en Johan Frederik.
1524/ 1525	Breuk met: Dweperij (Schwärmer): Karlstadt, leerling van Thomas Müntzer. Hieruit kwam: Revolutie: Afschaffing van allerlei heerlijke rechten geëist; Boerenoorlog, slag bij Frankenhausen; Müntzer (leider van de opstand) onthoofd. Luther minder populair. Hij wees de opstand af. Humanisme Erasmus verdedigde Hendrik VIII (van Engeland) in zijn: Over de Vrije Wil (De libero arbitrio). Bestreden door Luther in zijn geschrift: Over de knechtelijke wil (De servo arbitrio).
1525	Huwelijk van Luther met Catharina de Bora uit Nimbschen Huisvrienden: Albrecht Dürer en Lucas Cranach Uitbreiding van de Hervorming vooral in Noord Duitsland