The life of John Calvin, Zacharias Ursinus Wie was Johannes Calvijn?
Zacharias Ursinus
(18 juli 1534 - 6 mei 1583)

Z. UrsinusZacharias Ursinus werd geboren te Breslau, dat in die dagen tot Oostenrijk behoorde.
Zijn Latijnse achternaam is afkomstig van het oorspronkelijke "Bär", dat in het Duits niet anders als "Beer" betekent.
Ursinus betekent letterlijk "de beerachtige".

Johann Hesz, vriend van de hervormer Maarten Luther, had de stad Breslau bekend gemaakt met diens theologische gedachtengoed. Na aanvankelijk de beroemde Elisabethschool onder rector Andreas Winkler bezocht te hebben in zijn geboortestad, reisde Zacharias in 1550 op 16 jarige leeftijd naar Wittenberg. Hier maakte hij aan de universiteit kennis met Philippus Melanchthon.
Hij studeerde er van 1550 tot 1557.
Ursinus heeft gedurende deze jaren grote achting voor zijn leermeester Melanchthon gekregen.

Nadat hij zijn studie had afgerond ondernam Ursinus, zoals gebruikelijk was in die dagen, een grote reis.
Hij vertrok met Melanchthon naar Worms om daar in september 1557 een godsdienstgesprek bij te wonen. Hierna reisde hij naar Straatsburg, de stad waaraan de namen van Martin Bucer en Johannes Calvijn verbonden zijn. Hierna ging het naar Bazel en vervolgens naar Genève.
In Genève leerde hij ook Calvijn persoonlijk kennen, die hem vriendelijk opnam.
Ook Parijs werd aangedaan omdat hij colleges in de Hebreeuwse taal wilde volgen bij Jean Mercier.
Tenslotte verbleef hij nog enige tijd te Zürich, de stad waaraan de naam van Zwingli verbonden is en ontmoette hier diens opvolger Bullinger.
Ook leerde hij hier Petrus Martyr, Lavater en Simmler kennen.
Tenslotte keerde hij terug naar zijn vaderstad Breslau om daar een docentschap te aanvaarden in opdracht van het stadsbestuur aan de Elisabethschool.

Na enige tijd werd hij in de oplaaiende strijd rondom de leer van het Avondmaal beschuldigd een "Sacramentariër" te zijn, zoals degenen genoemd werden, die behoorden tot de gematigde partij. In dit verband is een geschrift van zijn hand dat in 1559 verscheen van belang: "Stellingen over de Sacramenten, over de Doop en over het Avondmaal des Heeren". Melanchthon heeft Ursinus vanwege dit werk zeer geprezen.
Op eigen verzoek werd Ursinus 26 april 1560 door de raad van zijn leeropdracht ontheven.
Aanvankelijk wilde hij vertrekken naar Wittenberg. Door het plotseling overlijden van Melanchthon kwam echter verandering in dit plan en reisde hij naar Zürich om zich daar bij Petrus Martyr te voegen.
Hierdoor koos Ursinus de kant van de Zwitserse reformatie.

Heilige Geist KircheIn 1561 ontving Petrus Martyr het verzoek van de Patlsgraaf, Frederik III om in Heidelberg hoogleraar te worden aan de universiteit. Gezien zijn leeftijd zag deze hier van af maar beval de benoeming van zijn jonge vriend Ursinus aan. Op deze wijze werd Ursinus in 1561 hoogleraar aan de universiteit te Heidelberg.

Door deze levensloop ontmoeten we in de persoon van Ursinus een breed georiënteerde theoloog.
Zowel het theologisch gedachtengoed van Melanchthon, Calvijn en Bullinger is bij hem terug te vinden.

Ursinus moet gezien worden als één van de belangrijkste auteurs van de Heilbergse Catechismus.
Reeds vóór de uitgave van de eerste druk van dit geschrift waren van zijn hand de Major en Minor Catechismus verschenen.
De de invloed van Caspar Olevianus als tweede auteur zou voornamelijk tot gelding gekomen zijn bij de eindredactie van de Heidelberger Catechismus.
De totaalopzet van de Heidelbergse Catechismus lijkt het meest op de uitgave van Ursinus' Minor Catechismus. Toch is niet alleen de hand van Ursinus en Olevianus te bespeuren.
Wanneer Olevianus de uiteindelijke uitgave aan de theologen in Zürich toezendt schrijft hij in de begeleidende brief: "Het goede van de Catechismus is vooral te danken aan de Zürichers".
Bij de opstelling van de catechismus heeft men gebruik willen maken van het beste wat in de tot dat ogenblik bekende catechismi reeds was bijeengebracht.
Men heeft willen leren van wat in Straatsburg, Bazel, Zürich, Genève, Emden en Londen al op het gebied van catechese tot stand was gebracht.
Men deed zijn winst met wat reeds geschreven was door mannen als Bullinger, Leo Judae, Oecolampadius, Butzer, Capito, Calvijn, à Lasco en Micron.

Na het sterven van de keurvorst Freder III (De Vrome) koos diens zoon Lodewijk VI de zijde van de Lutheranen.
Zowel Ursinus als Olevianus werd als hoogleraar ontslag aangezegd.

WeinstrasseGelukkig opende zich voor hem nieuwe mogelijkheden in Neustadt aan de Hardt (tegeover Heidelberg aan de westoever van de Rijn).
Dit gedeelte van het gebied van de keurvorst was nu onder heerschappij gekomen van diens zoon Johan Casimir.
Hij doceerde hier aan het Collegium illustre Casimirianum (het Casimirianum).
Op 26 mei 1578 begon hij hier zijn colleges over de profeet Jesaja.

In Neustadt is Ursinus op nog geen 49 jarige leeftijd overleden.
Hij ligt begraven in het koor van de kerk te Neustadt. Een bronzen plaat bevestigt op één van de pilaren geeft de plaats van zijn graf aan.








Top | Vorige | Index
RagSoft