
De man op de achtergrond
Mensen op de achtergrond kunnen van grote invloed zijn.
Een dergelijke persoon is Frederik III, de Wijze, keurvorst van Saksen.
Als beschermheer van Maarten Luther heeft hij een rol van grote betekenis gespeeld bij de voortgang van de Reformatie.
Hij bevordert het aanzien van de stad Wittenberg
Frederik van Saksen werd in het jaar 1463 op het slot Hartenfels te Torgau geboren als zoon van Ernst, keurvorst van Saksen en Elizabeth, dochter van Albert, graaf van Bavaria Munich. In 1486 volgt hij zijn vader Ernst van Saksen als keurvorst van Saksen op. Het bestuur over de overige bezittingen van de familie deelt hij met zijn broer Johannes, bijgenaamd “De Standvastige”.
Keurvorst Frederik heeft veel gedaan om de naam van de stad Wittenberg meer bekendheid te geven. Het keurvorstelijk slot werd uitgebreid en Frederik liet ook een nieuwe slotkapel bouwen. Het is deze slotkapel, waar Luther later zijn 95 stellingen aan de deur heeft aangeslagen.
De nieuwe keurvorst hecht groot belang aan het onderwijs. In 1502 sticht hij in de stad Wittenberg een nieuwe universiteit. Hij is het die Maarten Luther en Philippus Melanchthon benoemt als hoogleraren aan dit zo juist in het leven geroepen instituut.
Zijn betekenis voor de Kerkhervorming
Opmerkelijk is dat hij zijn leven lang Rooms katholiek gebleven is, hoewel hij grote symphatie koesterde voor hervormingen in de kerk, die vanuit zijn universiteit werden doorgevoerd. Frederik weet zich steeds een onafhankelijk oordeel over de ontwikkelingen te vormen, waarbij hij zijn eigen adviseurs raadpleegt. Eén van hen is George Spalatinus.
Zijn symphatie voor de hervormingen wordt omgezet in daden, wanneer hij in het jaar 1520 daadwerkelijk de zijde kiest van zijn hoogleraar Maarten Luther en weigert de pauselijke bul ten uitvoer te brengen, waarin de paus opdraagt de geschriften van de Reformator te verbranden, deze zelf in hechtenis te nemen en als gevangene aan Rome uit te leveren.
Wanneer Luther vervolgens bij keizerlijk edict tijdens de Rijksdag te Worms in het jaar 1521 in de ban gedaan wordt en vogelvrij verklaard wordt, dan zorgt de keurvorst er voor dat deze onderweg naar huis “overvallen” wordt en voor enige tijd veilig incognito als Jonker Jörg op de Wartburg te Eisenach kan verblijven.
Eén van zijn verdiensten is ook geweest dat hij tijdens zijn regering het gebied waarover hij regeerde buiten iedere oorlogshandeling wist te houden. Nooit gehuwd geweest zijnde sterft de keurvorst op 5 mei van het jaar 1525 te Landau.
Friedrich der Weise
Frederick III, Elector of Saxony (1463-1525)